Dossiers:
Kunst en Wetenschap, Moraal
Tags: kennis, moraal
Naar de online stream: klik hier
De verzoeking is het thema van twee speciale, op primetime uit te zenden afleveringen van Profiel, de biografische rubriek van de Publieke Omroep. De onderwerpen van beide afleveringen betreffen twee mannen die elk de macht die ze hadden misbruikten.
Wat bracht hen ertoe om de grenzen van het geoorloofde te overschrijden? Is er een point of no return aan te wijzen?
Afl.2: Sociaal psycholoog Diederik Stapel (foto) kon in zijn honger naar roem en erkenning de verleiding om onderzoeken naar zijn hand te zetten niet weerstaan. Hij pleegde jarenlang fraude, verzon data en werd uiteindelijk ontmaskerd door drie van zijn studenten. Aan het woord komen collega's, oud-studenten en voor het eerst een van zijn promovendi. "Ik denk dat hij het voor ons mooi en leuk wilde maken en dat hij de illusie heeft dat hij ons daarmee hielp."
Samenstelling en regie: Bregittha Nuyten
Research: Hansje van de Beek
Eindredactie: Marc Josten
© foto Diederik Stapel: Jack Tummers
Naar de website: http://www.profiel.tv
E-mail: human@omroep.nl
Dit Profiel zal vermoedelijk veel van het recente overdreven misbaar weerkaatsen over de "inbreuk op de wetenschappelijke integriteit" die door de heer Stapel zou zijn begaan. "Overdreven", omdat het voortkomt uit de veronderstelling dat 'wetenschappelijk' alleen verwijst naar activiteiten die ontplooid worden met de pretentie dat ze gericht zijn op vermeerdering van onze kennis van de ervaringswereld, dus van de soort die in het Nederlands tegenwoordig veelal 'natuurwetenschap' worden genoemd.
Miskend wordt daarbij, dat er voor dergelijke activiteiten nog maar sinds een eeuw of drie plaats is gekomen in West-Europese universiteiten, naast andere die daar al sinds de 12e eeuw worden ontplooid, met name in de theologische en juridische faculteiten. Ook deze worden op het West-Europese continent veelal aangeduid met termen als 'wetenschappelijk'.
Veel critici van de heer Stapel hielden geen rekening met de omgeving waarin deze actief was, te weten, een universiteit die werkt "on the principle of promoting and sustaining academic (...) research with a pronounced Catholic signature" (1). Studenten die zich daar inschrijven mogen rekenen op de omgang met hoogleraren die de schepper van hemel en aarde als wetenschapsbeoefenaar (2) en derhalve als hun collega beschouwen. Voorzover zij zich voorbereiden op een loopbaan als priester in de Rooms-Katholieke kerk of om andere redenen het vak Philosophie volgen, zullen ze mogen rekenen op onderwijs dat erop gericht is, hun "a solid and coherent understanding of man, of the world, and of God" (3) te bezorgen.
Wie iemand die in zo'n omgeving - in concurrentie met collegae die met hun Blijde Boodschap bogen op een duizendjarige traditie - pretendeert wetenschap te beoefenen, kwalijk neemt dat hij of zij werkt met gefingeerde data, geeft blijk, zich nooit serieus bezig te hebben gehouden met de problemen die verbonden waren en zijn met pogingen, ons de ervaringswereld beter te leren kennen dan we haar kenden als de kleuters die we ooit allen zijn geweest. De heer Dijkgraaf is zo iemand, blijkens zijn uitlatingen, in september 2011 geciteerd door Malini Witlox (4).
Voor een meer uitgebreide kritiek op de gang van zaken rond activiteiten van de heer Stapel verwijs ik naar (5), (6) en (7).
(1) "About Tilburg University" http://universonline.nl/2011/09/09/15642/
(2) Thomas van Aquino, "Summa Theologica" I, 14.
(3) "Decree on Priestly Formation" (28 october 1965), in "The Documents of Vatican II", New York 1966, p. 450.
(4) Malini Witlox, "KNAW-president: Stapel's carrière in wetenschap is voorbij" http://universonline.nl/2011/09/09/15642/
(5) Cor Gutter, "Judging Stapel" http://www.sociusnet.eu/Teache...Stapel.pdf
(6) Cor Gutter, "Judging Stapel (continued)" http://www.sociusnet.eu/Teache...tinued.pdf
(7) Cor Gutter, "Knollen voor citroenen" (www.sociusnet.eu/Teacher/Papers/Knollen_voor citroenen.pdf)
OBA Live ma 20 mei 19:00 Radio 5
OBA Live wo 22 mei 19:00 Radio 5
OBA Live vr 24 mei 19:00 Radio 5
De Vloer Op za 25 mei 12:00 Ned 2
OBA Live ma 27 mei 19:00 Radio 5
Argos-TV Medialogica: De zaak Marianne Vaatstra ma 27 mei 23:00 Ned 2
OBA Live wo 29 mei 19:00 Radio 5
OBA Live vr 31 mei 19:00 Radio 5
OBA Live ma 3 jun 19:00 Radio 5
OBA Live wo 5 jun 19:00 Radio 5
OBA Live vr 7 jun 19:00 Radio 5
OBA Live ma 10 jun 19:00 Radio 5
OBA Live wo 12 jun 19:00 Radio 5
OBA Live vr 14 jun 19:00 Radio 5
OBA Live vr 21 jun 19:00 Radio 5
Wekelijks overzicht van nieuws, debat, agenda, blogs en HUMAN producties


















