'De hekken zijn even hoog'

donderdag, 03 mei 2012

Reacties2

Het is de Zwitserse regisseur Fernand Melgar gelukt wat elders in Europa nog onmogelijk is: filmen in een vreemdelingendetentiecentrum. HUMAN zendt op 7 mei zijn documentaire ‘Speciale Vlucht’ uit. Is wat we daar zien vergelijkbaar met ons systeem? 'De hekken zijn even hoog.'

Vreemdelingen die niet mogen blijven worden in Zwitserland, net als in Nederland, opgesloten in een detentiecentrum. Ze weten niet wanneer ze worden uitgezet; na een, twee of misschien wel het maximum van achttien maanden.

Regisseur Fernand Melgar verbleef negen maanden tussen de mensen die gedwongen moeten terugkeren, in Frambois, vlakbij Genève.

Nederland
Op filmfestival Movies that Matters 2012 was 'Speciale Vlucht' de openingsfilm. Op verzoek van HUMAN vergeleken vier mensen die te maken hebben met het vreemdelingenbeleid de situatie in Zwitserland met die in Nederland. Deze fimpjes vindt u op www.human.nl/specialevlucht.

Een van deze geïnterviewden is Eric Nijman, directeur van de vier vreemdelingendetentiecentra in ons land. "In Nederland en Zwitserland zijn de hekken even hoog. Het doel van de vreemdelingenbewaring blijft dan ook: verwijdering."

Die bewaring gebeurt op basis van een strafrechtelijk regime. Annemarie Busser van Ammesty heeft daar moeite mee. "Ons uitgangspunt is dat áls je mensen detineert, als het echt niet anders kan, het niet nodig is om dat te doen onder een dergelijk regime."

Samen koken
De situatie in het Zwitserse detentiecentrum is volgens Busser vergelijkbaar met Nederland. "Ik herken de uitzichtloosheid, de onzekerheid over hoe lang het gaat duren, het verdriet dat er familieleden achtergelaten moeten worden, de spanning tussen personeel en gedetineerden."

Maar in een aantal opzichten lijkt het in Frambois beter, concludeert ze. "Wat opvalt in de film is dat mensen daar mogen werken. De bewaking is niet geüniformeerd. Mensen koken en eten samen. Ze werden alleen – en je kunt je afvragen of dat nog steeds nodig is – voor het slapen ingesloten."

In Nederland worden mensen volgens Busser zestien uur per dag ingesloten. "Om 17.00 uur gaan ze achter de deur, tot de volgende morgen 8.00 uur. Ook tijdens lunchtijd zitten ze op hun kamer, dus ze eten altijd op cel. Op sommige plekken is het wel mogelijk om te koken, maar die voorzieningen zijn over het algemeen heel minimaal."

Verbetering
Volgens Eric Nijman van Justitie is er ten opzichte van enige jaren terug juist een flinke verbetering doorgevoerd. "Hoewel het een gesloten systeem is en blijft – daar is de vreemdelingenbewaring voor bedoeld – zijn er meer vrijheden voor vreemdelingen." Nijman stelt bijvoorbeeld dat er meer toegang is tot internet en mensen minder op hun cel hoeven te verblijven.

Annemarie Busser van Amnesty heeft een geheel andere ervaring, ze is het niet me hem eens. Momenteel doet de Nationale ombudsman onderzoek naar de omstandigheden in de Nederlandse vreemdelingendetentie. Komende zomer presenteert hij de resultaten.

- Speciale Vlucht, maandag 7 mei, 22.55 uur, Nederland 2.

- Op vrijdag 11 mei vindt in Den Haag de conferentie 'Onuitzetbaar: een nieuw perspectief' plaats, een initiatief van het Humanistisch Verbond.

Foto: gedetineerde praat met bewaker in het Zwitsers detentiecentrum Frambois.

Bron: Redactie Human.nl