Goed opvoeden is goed naar jezelf kijken

maandag, 22 november 2010

Reacties2

Ouders hebben grote behoefte aan hulp bij opvoeden. Volgens humanistisch opvoedkundige Annemarie Geelhoed gaan deze cursussen echter te vaak over regels in plaats van waarden.

Geelhoed stelde een nieuwe cursus samen, waarin zij drukke ouders met een baan, een relatie en een gezin handvaten biedt. Ouders onderzoeken hun eigen stijl van opvoeden en nemen daarbij hun eigen waarden en normen onder de loep.

De cursus 'Opvoeden met hart hoofd en handen' gaat van start in januari bij het Humanistisch Vormingsonderwijs (HVO). De redactie van Human.nl sprak alvast met Geelhoed over de 'perfecte' opvoeding, de rijkdom die kinderen kunnen bieden en 'probleemjongeren'.

Bestaat er zoiets als de perfecte opvoeding?
"Nee en ja. Om goed op te voeden moet je als ouder goed naar jezelf kunnen kijken om een eigen opvoedingsstijl te ontwikkelen. Het is belangrijk de rol van 'De Grote' met overtuiging in te nemen. Daarbij hoort dat je nadenkt over hoe je leeft, hoe je je dagen vult en welke waarden je belangrijk vindt. Je gedrag is belangrijker dan de denkbeelden die je over opvoeding hebt. Kinderen leren namelijk wat ze leven."
 
Merkt u bij ouders behoefte aan nieuwe ideeën over opvoeden?
"Absoluut! Er is een schreeuwende behoefte aan kennis over opvoeden. In tijdschriften en kranten komen verschillende zorgen van ouders aan bod. We zijn druk, andere dingen zijn ook belangrijk. Mens-zijn, er voor jezelf zijn, of er voor je kinderen zijn? Over die strijd tussen kiezen voor de eigen ontplooiing en de zorg voor je kind gaat het vaak. Het lijkt alsof het een het ander uitsluit. Ik denk dat het juist zo is dat kinderen een belangrijke bijdrage leveren aan de zelfvoltooiing van mensen. Door met kinderen te zijn ontdek je verwondering en de verantwoordelijkheid voor een ander. De filosoof Levinas stelde dat ook, dat het gelaat van de ander je raakt en dat dit je als mens ontwikkelt.
Als je goed luistert naar de zorgen van ouders hoor je de onderliggende vraag: 'Wat komt er op me af en hoe verhoud ik mij daartoe?'. Dat is een andere vraag dan: 'Hoe moet ik mijn kind aanpakken?'. Ouders hebben naast instrumentele vaardigheden ook behoefte aan kennis over hun mens-zijn in relatie met kinderen."
 
Is er bij probleemjongeren iets misgegaan in de opvoeding?
"In een mensenleven kan veel gebeuren. Problemen kunnen met de opvoeding te maken hebben, maar ook met andere dingen. Er is misschien veel verlies geweest. De pijn van er niet bij horen bijvoorbeeld, iets wat je bij veel minderheidsgroepen tegenkomt. De kinderen van de zogenaamde 'bloembollenbende in Gouda' roepen eigenlijk 'Zie mij, hoor mij'. Dat is voor mij pijnlijk om te zien. Volwassenen, denk ik dan, we kunnen toch meer met elkaar? 'Grote mensen' moeten zich afvragen wie ze zijn en hoe ze dat in de praktijk uit willen dragen. Van daaruit kunnen we dan anders naar de kinderen kijken en misschien zien wat ze ons willen vertellen. Kinderen signaleren onbalans, ze laten zien door hun gedrag dat er iets mis is. Dat is de rijkdom die ze bieden. Aan de volwassenen de taak om adequaat te reageren."
 
Denkt u dat volwassenen ook behoefte kunnen hebben aan heropvoeding? Bijvoorbeeld in context van intolerantie of onverschilligheid in de samenleving?
"Tja, met die vraag impliceer je dat het ene gedeelte van de bevolking het nodig vindt dat het andere gedeelte heropvoeding nodig heeft. Dat geeft frictie. Neem nou dat idee van het vorige kabinet om 'achter de voordeur' van mensen te kijken. Dat roept weerstand op bij mensen en dan willen mensen niet meer met jou op zoek naar mogelijke antwoorden. Vanuit de humanistische levensbeschouwing gaan we ervan uit dat ieder mens verder wil, zich wil ontwikkelen, nieuwsgierig is. Als je kunt aansluiten bij de eigen vragen van mensen kan er een gesprek ontstaan en groei of verandering plaatsvinden. Vanuit medemenselijkheid en aandacht voor de ander kun je de verbinding leggen." 

De cursus 'Opvoeden met hart, hoofd en handen' gaat van start op 12 januari. Op de website van HVO leest u er meer over.

Bekijk ook eens het videoblog Een klas apart, waarin leerlingen humanistisch vormingsonderwijs met elkaar filosoferen over 'knaagkwesties'.

Op de foto: Annemarie Geelhoed.