René Descartes

Descartes' boek 'Over de methode' is een pareltje van scherpzinnigheid, vindt Prof. dr. Gerty Lensvelt-Mulder. Het boek is een vurig pleidooi voor het gebruik van het eigen gezonde verstand. De waarheid vind je niet bij autoriteiten, maar in jezelf, en wel door grondige studie. Een idee dat ook moderne humanisten zal aanspreken.

De centrale vraag uit 'Over de methode' luidt: Hoe kan een mens uit de veelheid van (wetenschappelijke) opvattingen en theorieën de juiste kiezen? Een vraag die nog altijd actueel is. Descartes beschrijft vervolgens hoe hij is gekomen tot zijn denkmethode, die zou leiden tot antwoorden die boven elke twijfel verheven zijn.

Deze denkmethode is uitgegroeid tot de filosofische stroming van het rationalisme; de overtuiging dat de mens door middel van het juiste gebruik van zijn redelijke vermogens kan uitmaken wat ware, geldige kennis is. In 'Over de methode' wordt deze denkmethode summier uitgelegd en worden twee belangrijke resultaten van Descartes denken toegelicht.

Al denkend over de twijfel komt Descartes tot de conclusie dat alles betwijfeld kan worden, behalve de twijfel zelf, wat leidt tot het beroemde adagium 'Ik denk, dus ik besta'. Hiermee legt Descartes de fundamenten voor het moderne westerse zelfbewustzijn.

Lees verder